Bước đột phá trong đào tạo tích hợp quy định tại Thông tư số 46 của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Mô hình tích hợp: Học văn hóa gắn liền với rèn luyện kỹ năng nghề. Điểm nhấn nổi bật nhất của Thông tư 46 là việc xác định rõ mục tiêu giáo dục theo mô hình tích hợp giữa học văn hóa và chuyên môn nghề. Người học không chỉ được trang bị các kiến thức văn hóa trung học phổ thông cốt lõi theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mà còn được rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp cơ bản, chuyên sâu do nhà trường xác định theo chuẩn chương trình đào tạo.

Mô hình này giúp học sinh vừa có nền tảng học vấn vững chắc, vừa hình thành ý thức kỷ luật, an toàn vệ sinh lao động và đạo đức nghề nghiệp. Sứ mạng của trường trung học nghề là đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực có kỹ năng hành nghề có bậc tương ứng với khung trình độ quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước; hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo và tuyển dụng, gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất. Đồng thời, trường thực hiện giáo dục toàn diện, góp phần hình thành ý thức công dân, mở rộng cơ hội học tập cho học sinh sau trung học cơ sở và đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục cho mọi người học.

Bắt nhịp xu thế: Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh kỷ nguyên công nghệ, Thông tư 46 đặt ra yêu cầu mạnh mẽ về việc ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo vào giảng dạy. Các trường trung học nghề có trách nhiệm rèn luyện cho học sinh năng lực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, tinh thần khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, công tác chuyển đổi số trong quản lý và dạy học, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) phải được triển khai theo hướng an toàn, hiệu quả, có kiểm soát, phù hợp với năng lực hạ tầng và định hướng đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên số. Việc này đòi hỏi các trường phải lập kế hoạch ứng dụng công nghệ, cải tiến kỹ thuật, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp để học sinh, giáo viên nhanh chóng tiếp cận công nghệ mới.

Gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp - Chìa khóa thành công: Một trong những yếu tố then chốt quyết định chất lượng đào tạo nghề là sự gắn kết với thực tiễn. Thông tư 46 quy định các trường phải chủ động phối hợp với doanh nghiệp từ khâu xây dựng, tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo đến việc mời đại diện doanh nghiệp tham gia xây dựng giáo trình, giảng dạy, hướng dẫn thực hành và đánh giá người học.

Học sinh sẽ được học tập trực tiếp tại trường kết hợp thực hành, thực tập trực tiếp tại doanh nghiệp, gắn lý thuyết với thực tiễn sản xuất, kinh doanh và dịch vụ. Đồng thời, các cơ sở giáo dục cũng được khuyến khích thu hút doanh nghiệp đầu tư cơ sở vật chất, tài trợ học bổng, đặt hàng đào tạo và tiếp nhận học sinh ngay sau khi ra trường. Doanh nghiệp có thể tài trợ, cho mượn trang thiết bị và giám sát, đánh giá hoạt động đào tạo của nhà trường.

Người học tại các cơ sở này được bảo vệ quyền lợi tối đa: được quyền tự do chọn chương trình học, địa điểm học phù hợp với khả năng; được tạo điều kiện chuyển đổi chương trình, địa điểm học nếu có nguyện vọng và được hỗ trợ kết nối việc làm. Bên cạnh đó, học sinh được sử dụng trang thiết bị, phương tiện phục vụ nghiên cứu, khởi nghiệp, thể dục thể thao và được hưởng đầy đủ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Có thể khẳng định, Thông tư 46/2026/TT-BGDĐT đã mang đến một diện mạo mới cho các trường trung học nghề. Bằng việc kết hợp hài hòa giữa kiến thức chương trình trung học phổ thông, kỹ năng thực hành nghề nghiệp và sự đồng hành khăng khít của doanh nghiệp, hệ thống trung học nghề hứa hẹn sẽ trở thành một "bệ phóng" vững chắc, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng trực tiếp nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Phạm Nhuấn