NGHỊ ĐỊNH 238/2025/NĐ-CP: CƠ CHẾ MỚI – ĐỘNG LỰC MỚI CHO CÔNG BẰNG GIÁO DỤC VÀ PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN

Điểm đột phá lớn nhất của Nghị định là đối tượng thụ hưởng chính sách được mở rộng một cách tối đa. Không chỉ trẻ mầm non, học sinh phổ thông, học viên giáo dục thường xuyên, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số, mà cả người học ngành nghề đặc thù, học sinh sau tốt nghiệp THCS… đều được hưởng chính sách hỗ trợ với mức phù hợp. Đặc biệt, lần đầu tiên, người học tại cơ sở giáo dục tư thục cũng chính thức được ngân sách nhà nước hỗ trợ học phí và chi phí học tập – một bước tiến lớn về công bằng xã hội trong giáo dục.
Nghị định 238/2025/NĐ-CP cũng đưa ra một lộ trình học phí rõ ràng, minh bạch, học phí sẽ không còn là gánh nặng bất ngờ đối với phụ huynh và người học bằng thiết kế cơ chế khung sàn – trần linh hoạt, kiểm soát được tốc độ tăng: Ở năm học 2025–2026 áp dụng mức khởi điểm có kiểm soát; Trong giai đoạn 2026–2036, mức trần học phí tăng không quá 7,5%/năm; Và bắt đầu từ năm học 2036–2037 trở đi, học phí điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của từng địa phương. Các cơ sở giáo dục có quyền tự chủ xác định mức thu trong phạm vi khung, nhưng phải công khai, minh bạch và giải trình với người học và xã hội.
Một điểm mới quan trọng khác là lần đầu tiên, học phí cho hình thức học trực tuyến (online) cũng được quy định cụ thể. Điều này giúp các địa phương, nhà trường có căn cứ pháp lý khi tổ chức dạy học trực tuyến trong bối cảnh dịch bệnh, thiên tai hoặc lý do bất khả kháng. Mức học phí online phải tương xứng với chi phí thực tế, không vượt quá học phí trực tiếp, bảo đảm quyền lợi của người học.
Nghị định cũng đưa ra một lộ trình chi trả hỗ trợ nhanh gọn, trực tiếp; thủ tục hành chính liên quan đến chính sách hỗ trợ học phí được tinh giản tối đa: người học công lập không cần nộp đơn; chỉ cần nộp hồ sơ một lần cho toàn bộ khóa học; việc chi trả được chuyển trực tiếp vào tài khoản ngân hàng của người học, giảm thiểu rủi ro, đảm bảo đúng – đủ – kịp thời.
Việc tăng quyền tự chủ cho các địa phương cũng là một điểm mới đột phá tại Nghị định. Theo đó, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được trao quyền quyết định mức học phí cụ thể và mức hỗ trợ phù hợp điều kiện thực tế; được phép ban hành danh mục dịch vụ giáo dục, tổ chức đặt hàng, đấu thầu cung ứng dịch vụ. Đây là bước đi mạnh mẽ trong phân cấp, đưa chính sách đến gần dân, sát dân, vì dân.
Có thể nói rằng: “Chính sách học phí tại Nghị định 238/2025/NĐ-CP gắn liền với công bằng trong xã hội. Nghị định được ban hành trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng, yêu cầu đổi mới giáo dục để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Chính sách học phí mới không chỉ là vấn đề tài chính mà còn mang ý nghĩa là đòn bẩy thực hiện công bằng xã hội; là cơ chế bảo vệ quyền học tập của người yếu thế; là động lực khuyến khích lựa chọn ngành nghề đặc thù như y tế, giáo dục, kỹ thuật – công nghệ, nghệ thuật truyền thống với thông điệp xuyên suốt rằng: “Giáo dục không chỉ là quyền lợi, mà còn là tương lai và sức mạnh của quốc gia”.
                                                                                                                                                                                                                                  Phòng Kế hoạch - Tài chính